Ruta zwyczajna

                      

 

RUTA ZWYCZAJNA (Ruta graveolens) jest rośliną wieloletnią z rodziny rutowatych. Pochodzi z południowo-wschodniej Europy. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Preferuje stanowisko słoneczne, glebę przepuszczalną o odczynie zasadowym, średnio żyzną, przejściowo suchą, najlepiej osłoniętą. Znalazła zastosowanie w kuchni i lecznictwie, czasami sadzona jest jako roślina ozdobna ze względu na swoje niebieskawe liście. W ogródku odstrasza ślimaki i chrząszcze, nie lubią jej zapachu koty.

Surowcem zielarskim są liście i ziele ruty. Liście mają smak cierpki i gorzkawy, z posmakiem migdałów, niezbyt przyjemny. W słoneczne dni dotknięcie jej może spowodować miejscowe zapalenie skóry, dlatego do wszelkich prac przy niej powinno używać się rękawiczek. Była szeroko stosowana w starożytnym Bliskim Wschodzie i Rzymie. Wchodziła w skład antidotum na wszelkiego rodzaju trucizny. W dawnych Włoszech była szczególnie modna wśród malarzy, spożywanie ruty miało chronić i wyostrzać wzrok. Stosował ją Leonardo da Vinci i Michał Anioł, oprócz poprawy wzroku, miała wzmacniać ich wizje artystyczne. Do tej pory jest tam dodawana do sałatek. Posiadała olbrzymią moc uzdrawiania oraz obrony przed czarami i wiedźmami. Zawieszana przy oknach i drzwiach, chroniła dom od złych duchów,  kąpiel z dodatkiem ruty oczyszczała z czarów, klątw rzuconych przeciwko tobie. Kadzidła z ruty używane były do egzorcyzmów.  Uważana za skuteczną w odpędzaniu wszelakiego zła, chorób, pcheł i innych szkodliwych owadów. Znana też jest jako kobiece zioło ze względu, że łagodzi bóle menstruacyjne i porodowe. Od bardzo dawna znane są jej właściwości poronne.

Dotychczas zidentyfikowano w roślinie ponad 100 różnych związków. Związki te należą do czterech głównych kategorii : alkaloidy chinoliny, kumaryny, flawonoidy(rutyna), olejki eteryczne.

Ruta ze względu na zawartość rutyny  wzmacnia ścianki naczyń krwionośnych i   łagodzi nadciśnienie. Bywa stosowana w leczeniu żylaków. Posiada silne działanie stymulujące i przeciwskurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i układu moczowego. Jest pomocna w kaszlu i przy wzdęciach. Wzmacnia mięśnie oka, leczy zapalenie spojówek i zaćmę. Żucie świeżych liści pomaga na ból i zawroty głowy, uśmierza kołatanie serca. Bywa pomocna w rwie kulszowej i stwardnieniu rozsianym. Stosowania jej powinny unikać kobiety w ciąży. Wysokie dawki mogą powodować nudności.

W kuchni gorzkie liście ruty można dodawać do przyprawiania mięs, serów, ryb, jajek, sałatek. Młode gałązki zanurzone w panierce można smażyć w oleju i spożywać z solą lub cukrem. W Afryce świeże listki dodawane są do smaku do kawy. Włoski napój alkoholowy grappa, zawiera ekstrakt z liści ruty. Ostatnie badania w Japonii wykazują przydatność rutyny, składnika ruty, w ochronie organizmu przed promieniowaniem jądrowym.

Opracowanie Krzysztof Kuźniewski

Przejdź do sklepu.